Câu hỏi: Công ty em hoạt động trong ngành du lịch cụ thể là tổ chức tour du lịch cho khách Việt Nam đi các nước Châu Âu và Châu Mỹ. Hợp đồng ký với khách hàng bên e chia làm 2 đợt thanh toán như sau:
- Đợt 01: Ngay sau khi ký hợp đồng, bên A sẽ thanh toán đặt cọc tour cho bên B số tiền: 30.000.000 VND / Khách (Ba mươi triệu đồng chẵn trên một khách)
- Đợt 02: Thanh toán phần còn lại trong vòng 30 ngày trước ngày khởi hành hoặc sau khi bên A có visa hoặc thanh toán trong vòng 24 giờ trước thời điểm bên B xuất vé, tùy điều kiện nào tới trước.
Vậy, theo quy định mới nhất thì thời điểm xuất hoá đơn là khi hoàn thành việc cung cấp dịch vụ hay thời điểm khách đặt cọc tiền lần đầu.
Trả lời:
Để trả lời chính xác câu hỏi này, trước hết cần nhìn lại đúng bản chất của hoạt động du lịch – một lĩnh vực mà theo chuyên gia Nguyễn Ngọc Minh kế toán thường mắc sai lầm vì không hiểu bản chất.
Xem chi tiết phân tích của thầy Nguyễn Ngọc Minh – Chuyên gia hàng đầu về Thuế tại:
Trước hết, chúng ta cần nhìn nhận điểm dễ gây nhầm lẫn nhất nằm ở yếu tố “nước ngoài”.
Phần đa kế toán mặc định rằng, cứ dịch vụ liên quan đến nước ngoài thì sẽ được áp dụng thuế suất GTGT 0%. Tuy nhiên, với du lịch, cách hiểu này hoàn toàn không đúng. Du lịch là một dịch vụ đặc thù, và theo quy định, không bao giờ được áp dụng thuế suất 0% trọn hành trình, dù là tổ chức cho khách nước ngoài vào Việt Nam hay đưa khách Việt Nam ra nước ngoài.
Theo phân tích của chuyên gia Nguyễn Ngọc Minh, vấn đề cốt lõi không nằm ở việc dịch vụ diễn ra ở đâu, mà nằm ở cách xác định giá tính thuế. Với tour du lịch trọn gói, pháp luật quy định giá trên hợp đồng là giá đã bao gồm thuế GTGT, nhằm đơn giản hóa việc tính toán. Tuy nhiên, điều đặc biệt là không phải toàn bộ giá này đều là giá tính thuế GTGT.
Trong mọi trường hợp, nếu có các khoản chi phí phát sinh ở nước ngoài, doanh nghiệp được phép loại trừ các chi phí này khỏi giá tính thuế GTGT, với điều kiện phải có đầy đủ hóa đơn, chứng từ hợp lệ. Đây chính là điểm khác biệt quan trọng mà nếu không hiểu rõ, kế toán sẽ tính sai ngay từ bước đầu.
Chẳng hạn, một tour du lịch có giá trọn gói 10 triệu đồng/người. Trong đó, doanh nghiệp phải chi 3 triệu cho vé máy bay quốc tế. Khi đó, doanh nghiệp chỉ tính thuế GTGT trên phần còn lại là 7 triệu, chứ không phải toàn bộ 10 triệu. Mặc dù khách vẫn du lịch tại Việt Nam hoặc nước ngoài, nhưng phần chi phí phát sinh ngoài lãnh thổ (như vé máy bay quốc tế) vẫn được loại trừ khỏi giá tính thuế GTGT.
Tương tự, với các tour đưa khách từ Việt Nam ra nước ngoài, toàn bộ các chi phí như vé máy bay, khách sạn, ăn uống, vui chơi tại nước ngoài nếu có đầy đủ chứng từ sẽ được trừ khỏi giá trọn gói. Phần còn lại mới là cơ sở để tính thuế GTGT theo phương pháp chia ngược.
Cụ thể, sau khi loại trừ chi phí nước ngoài, doanh nghiệp sẽ lấy phần giá còn lại chia cho (1 + thuế suất), sau đó nhân với thuế suất để xác định số thuế phải nộp. Khi xuất hóa đơn, doanh nghiệp phải tách rõ:
- Một dòng là chi phí phát sinh ở nước ngoài (không tính thuế)
- Một dòng là giá tính thuế
- Và phần thuế GTGT tương ứng
Đây là cách xử lý đúng bản chất đối với tour trọn gói có yếu tố nước ngoài.
Rủi ro với Doanh nghiệp du lịch
Tuy nhiên, rủi ro lớn nhất không nằm ở công thức tính, mà nằm ở việc doanh nghiệp đang đứng ở vị trí nào trong giao dịch.
Theo chuyên gia Nguyễn Ngọc Minh, nếu doanh nghiệp là đơn vị trực tiếp tổ chức tour, tức là trực tiếp đưa khách đi, thì sẽ có đầy đủ chi phí phát sinh ở nước ngoài để được trừ. Khi đó, phần giá tính thuế nhỏ, số thuế phải nộp cũng không đáng kể.
Ngược lại, nếu doanh nghiệp chỉ là đơn vị trung gian bán tour, tức là mua tour từ đơn vị khác rồi bán lại cho khách, thì vấn đề sẽ hoàn toàn khác. Trong trường hợp này, doanh nghiệp không trực tiếp phát sinh chi phí ở nước ngoài, nên không có khoản chi phí nào để được trừ.
Điều này dẫn đến một hệ quả rất nghiêm trọng: toàn bộ giá bán cho khách sẽ trở thành giá tính thuế. Ví dụ, doanh nghiệp bán tour với giá 12 triệu, mua lại từ đơn vị tổ chức với giá 10 triệu, phần chênh lệch thực tế chỉ là 2 triệu. Nhưng do không có chi phí nước ngoài để trừ, doanh nghiệp vẫn phải tính thuế trên toàn bộ 12 triệu.
Khi đó, số thuế GTGT phải nộp có thể lớn đến mức ăn hết lợi nhuận, thậm chí không đủ tiền để nộp thuế. Đây chính là lý do nhiều chủ doanh nghiệp “khóc dòng” khi quyết toán, dù trước đó nghĩ rằng mình chỉ đang “ăn chênh lệch nhỏ”.
Nguy hiểm hơn, nếu kế toán tiếp tục hiểu sai và áp dụng thuế suất 0% cho toàn bộ doanh thu, thì khi bị kiểm tra, doanh nghiệp sẽ bị truy thu toàn bộ thuế GTGT trên doanh thu đã phát sinh. Khi đó, không chỉ mất lợi nhuận mà còn phát sinh thêm nghĩa vụ tài chính rất lớn.
Trên đây là toàn bộ chia sẻ độc quyền của thầy Nguyễn Ngọc Minh trong khóa học Hành nghề Thuế chuyên sâu tại VisioEdu. Tìm hiểu và đăng ký nhận tư vấn khóa học tại: Khóa học Hành nghề Thuế chuyên sâu – Giải mã mọi bí ẩn về thuế
Xem thêm:
>>> Tiền thưởng Tết năm 2025 trả vào năm 2026 có được tính vào chi phí được trừ?
>>> Lương tháng 12 chi trả vào tháng 1/2026 thuế thu nhập cá nhân tính thế nào?