Câu hỏi: Doanh nghiệp dự kiến thưởng Tết cho người lao động dựa trên kết quả kinh doanh năm 2025, nhưng thực tế chi trả vào dịp Tết năm 2026.
Vậy khoản tiền thưởng này có được tính vào chi phí được trừ khi xác định thu nhập chịu thuế TNDN năm 2025 hay không?
Nếu muốn được tính vào chi phí năm 2025 thì doanh nghiệp cần thực hiện như thế nào?
Trả lời của chuyên gia – Tiến sĩ Kinh tế Nguyễn Ngọc Minh – Giảng viên cao cấp tại VisioEdu:
Link video trả lời trực tiếp của thầy Minh: https://www.youtube.com/watch?v=rhyvcE_wtN8
Hầu hết các doanh nghiệp tại Việt Nam đều chi trả tiền thưởng Tết nguyên đán của năm trước vào năm sau, đây là vấn đề rất nhiều doanh nghiệp nhầm lẫn giữa lương và thưởng, cũng như giữa chi phí thực tế phát sinh và chi phí trích trước.
Phải phân biệt rõ: Lương khác với Thưởng
Tiền lương là khoản chi phí doanh nghiệp đã có nghĩa vụ phải trả ngay trong tháng, trong năm phát sinh.
Lương tháng nào thì doanh nghiệp đã gánh chịu nghĩa vụ trong tháng đó. Vì vậy, chi phí lương của năm 2025 đương nhiên được tính vào chi phí năm 2025.
Tiền thưởng thì khác.
Thưởng chỉ phát sinh nghĩa vụ chi trả khi doanh nghiệp ban hành quyết định thưởng.
Nếu đến năm 2026 doanh nghiệp mới ban hành quyết định thưởng Tết, thì về mặt thuế, khoản chi phí này được xem là phát sinh tại năm 2026, và chỉ được tính vào chi phí được trừ của năm 2026.
Khi nào thưởng Tết được tính vào chi phí năm 2025?
Để khoản thưởng Tết năm 2025 được tính vào chi phí năm 2025 thì doanh nghiệp cần đáp ứng đủ 4 điều kiện sau:
- Doanh nghiệp ban hành quyết định thưởng trước ngày 31/12/2025
- Xác định rõ danh sách người được thưởng
- Xác định rõ số tiền cụ thể phải trả
- Nghĩa vụ chi trả đã phát sinh và doanh nghiệp không còn quyền điều chỉnh
Khi đó:
- Doanh nghiệp đã phát sinh nghĩa vụ phải trả
- Khoản chi phí được ghi nhận là chi phí phải trả
- Không phụ thuộc vào việc đã chi tiền hay chưa
Về bản chất kế toán, đây không phải là “trích trước chi phí”, mà là ghi nhận một nghĩa vụ phải trả đã xác định chắc chắn.
Giống như trường hợp mua hàng:
Hàng đã nhận, hóa đơn đã có, chưa trả tiền nhưng nghĩa vụ thanh toán đã phát sinh — vẫn phải ghi nhận chi phí và công nợ.
Khi nào không được tính vào chi phí năm 2025?
Nếu:
- Đến năm 2026 mới ký quyết định thưởng
- Hoặc đến năm 2026 mới xác định mức thưởng
- Hoặc chưa có căn cứ xác định chắc chắn số tiền phải trả
Thì khoản thưởng đó được xem là chi phí thực tế phát sinh của năm 2026, và chỉ được tính vào chi phí được trừ năm 2026.
Dù khoản thưởng có căn cứ từ kết quả làm việc năm 2025, nhưng nếu nghĩa vụ chi trả chưa hình thành trong năm 2025 thì không được tính vào chi phí năm 2025 theo quy định thuế.
Có được “trích trước” tiền thưởng để đưa vào chi phí năm 2025 không?
Không thể trích trước nếu:
- Chi phí chưa phát sinh nghĩa vụ
- Doanh nghiệp chưa xác định được số tiền cụ thể
- Chưa có quyết định chính thức
Trích trước chỉ áp dụng cho những khoản chi phí:
- Doanh nghiệp đã gánh chịu
- Nhưng chưa biết chính xác số tiền
Ví dụ điển hình là tiền điện tháng 12:
Chi phí đã phát sinh nhưng chưa nhận hóa đơn → được trích trước.
Còn tiền thưởng Tết nếu chưa có quyết định cụ thể thì không đủ điều kiện để ghi nhận chi phí năm 2025.
Do đó, tiền thưởng Tết nguyên đán năm 2025 trả vào năm 2026:
- Nếu quyết định thưởng được ban hành trước 31/12/2025 → Được tính vào chi phí năm 2025.
- Nếu quyết định thưởng ban hành trong năm 2026 → Chỉ được tính vào chi phí năm 2026.
Doanh nghiệp cần đặc biệt lưu ý thời điểm ban hành quyết định thưởng để tránh rủi ro bị loại chi phí khi thanh tra – kiểm tra thuế.