Câu hỏi: Thưa thầy, trong trường hợp công ty mua một máy cũ từ cá nhân nhưng không có hóa đơn chứng từ đầu vào, sau đó doanh nghiệp bán lại tài sản này cho một cá nhân khác, thì doanh nghiệp có được xuất hóa đơn khi bán ra hay không?
Bởi vì nếu đầu vào không có hóa đơn, thì liệu doanh nghiệp có được xuất hóa đơn đầu ra khi bán lại hay không?
Trả lời:
Xem chi tiết video trả lời của thầy Nguyễn Ngọc Minh – Giảng viên hàng đầu về Thuế tại:
Thầy Nguyễn Ngọc Minh cho rằng đây là một câu hỏi rất dễ khiến nhiều người cảm thấy bối rối nếu không nhìn đúng bản chất của vấn đề.
Theo thầy Minh, trước hết cần hiểu rằng việc xuất hóa đơn khi bán hàng là để thực hiện nghĩa vụ thuế đối với giao dịch bán ra, chứ không phụ thuộc vào việc đầu vào có hóa đơn hay không.
Nói cách khác, khi doanh nghiệp bán hàng hóa hoặc tài sản ra thị trường, thì doanh nghiệp phải xuất hóa đơn và thực hiện nghĩa vụ thuế đối với doanh thu phát sinh. Điều này hoàn toàn độc lập với việc hàng hóa đó trước đây được mua vào có hóa đơn hay không.
1. Kế toán ghi nhận tài sản không phụ thuộc vào hóa đơn
Thầy Minh nhấn mạnh rằng trong kế toán, khi phát sinh một nghiệp vụ kinh tế thì doanh nghiệp vẫn phải ghi nhận tài sản và các giao dịch liên quan trong sổ kế toán, dù đầu vào có hóa đơn hay không.
Ví dụ, doanh nghiệp mua một tài sản của cá nhân, dù cá nhân không có hóa đơn để xuất, thì tài sản đó vẫn trở thành tài sản của doanh nghiệp. Do đó, doanh nghiệp vẫn phải ghi nhận tài sản đó trong sổ kế toán và trên báo cáo tài chính.
Tương tự, khi doanh nghiệp bán tài sản đó ra thị trường thì vẫn phải ghi nhận doanh thu và giá vốn theo quy định kế toán.
2. Đầu vào không có hóa đơn chỉ ảnh hưởng đến chi phí được trừ
Điểm khác biệt nằm ở chỗ: nếu đầu vào không có hóa đơn chứng từ hợp pháp, thì phần chi phí đó không được tính vào chi phí được trừ khi xác định thu nhập chịu thuế.
Nói cách khác, doanh nghiệp vẫn có thể hạch toán giá vốn về mặt kế toán, nhưng khi tính thuế thì cơ quan thuế có thể loại khoản chi phí đó khỏi chi phí được trừ.
Tuy nhiên, điều này không làm thay đổi nghĩa vụ thuế đối với doanh thu đầu ra.
3. Bán ra vẫn phải xuất hóa đơn và tính thuế bình thường
Theo thầy Minh, khi doanh nghiệp bán hàng thì vẫn phải xuất hóa đơn và tính thuế đầu ra theo đúng thuế suất của hàng hóa đó, bất kể đầu vào có hóa đơn hay không.
Điều này cũng giải thích vì sao trong thực tế có những trường hợp:
- Đầu vào không chịu thuế hoặc thuế suất thấp,
- Nhưng đầu ra vẫn phải áp dụng thuế suất cao hơn.
Bởi vì thuế suất của hàng bán ra được xác định theo quy định đối với loại hàng hóa bán ra, chứ không phụ thuộc vào thuế suất của đầu vào.
Ví dụ minh họa
Thầy Minh lấy một ví dụ rất dễ hiểu:
Giả sử doanh nghiệp mua một chiếc ô tô của cá nhân. Do cá nhân không phải là đối tượng xuất hóa đơn nên khi mua vào, doanh nghiệp chỉ có thể lập bảng kê mua hàng.
Sau đó doanh nghiệp bán lại chiếc xe này. Vì ô tô thuộc đối tượng chịu thuế suất VAT 10%, nên khi bán ra doanh nghiệp vẫn phải xuất hóa đơn VAT 10% và nộp thuế GTGT đầu ra đầy đủ.
Tuy nhiên, do đầu vào mua của cá nhân không có hóa đơn VAT, nên doanh nghiệp không được khấu trừ thuế đầu vào, và phải nộp toàn bộ thuế GTGT đầu ra.
Theo phân tích của thầy Nguyễn Ngọc Minh, khi doanh nghiệp bán hàng hóa hoặc tài sản ra thị trường thì vẫn phải xuất hóa đơn và thực hiện nghĩa vụ thuế đối với doanh thu đầu ra, kể cả trong trường hợp đầu vào không có hóa đơn.
Đầu vào có hay không có hóa đơn chỉ ảnh hưởng đến việc khấu trừ thuế và chi phí được trừ, chứ không ảnh hưởng đến nghĩa vụ xuất hóa đơn và kê khai thuế khi bán ra.
Do đó, doanh nghiệp cần tách bạch rõ hai vấn đề này để tránh nhầm lẫn trong quá trình hạch toán và kê khai thuế.
Trên đây là toàn bộ chia sẻ độc quyền của thầy Nguyễn Ngọc Minh trong khóa học Hành nghề Thuế chuyên sâu tại VisioEdu. Tìm hiểu và đăng ký nhận tư vấn khóa học tại: Khóa học Hành nghề Thuế chuyên sâu – Giải mã mọi bí ẩn về thuế
Xem thêm:
>>> Thuê kho hàng khác tỉnh cần đăng ký địa điểm kinh doanh với cơ quan thuế?
>>> Lương tháng 12 chi trả vào tháng 1/2026 thuế thu nhập cá nhân tính thế nào?