Câu hỏi:
Công ty kinh doanh hạt nhựa bán hàng cho cá nhân. Tuy nhiên, khi bán hàng, cá nhân không cung cấp mã số thuế hoặc thông tin căn cước công dân để ghi trên hóa đơn. Trong trường hợp này, công ty xuất hóa đơn (kể cả hóa đơn khởi tạo từ máy tính tiền) chỉ ghi tên và số điện thoại người mua, bỏ trống mã số thuế. Cách xử lý như vậy là đúng hay sai theo quy định?
Trả lời:
Xem chi tiết câu trả lời của chuyên gia thuế Nguyễn Ngọc Minh tại:
Theo chuyên gia Nguyễn Ngọc Minh, trước hết, chúng ta cần nhìn lại đúng bản chất và mục đích của hóa đơn khởi tạo từ máy tính tiền. Loại hóa đơn này chủ yếu được thiết kế cho lĩnh vực bán lẻ tiêu dùng, nơi số lượng khách hàng rất lớn và thời gian giao dịch diễn ra nhanh. Ví dụ như nhà hàng, siêu thị, cửa hàng tiện lợi – khách mua xong thanh toán ngay, việc xuất hóa đơn cần nhanh gọn, không thể yêu cầu thu thập quá nhiều thông tin.
Trong khi đó, hoạt động kinh doanh hạt nhựa là kinh doanh nguyên vật liệu. Đặc thù của ngành này là giao dịch có giá trị lớn hơn, thời gian trao đổi giữa hai bên không gấp gáp như bán lẻ tiêu dùng. Vì vậy, việc áp dụng hóa đơn từ máy tính tiền cho ngành nghề này về mặt thực tế là không thật sự phù hợp với bản chất giao dịch. Doanh nghiệp hoàn toàn có thể sử dụng hóa đơn điện tử thông thường mà không gặp trở ngại gì.
Tuy nhiên, vấn đề cốt lõi của câu hỏi không nằm ở loại hóa đơn, mà nằm ở việc cá nhân mua hàng không cung cấp mã số thuế hoặc căn cước công dân. Theo quy định tại Nghị định 123 được sửa đổi bởi Nghị định 70 về hóa đơn, khi bán hàng cho cá nhân, nếu người mua không có mã số thuế thì người bán không bắt buộc phải ghi mã số thuế trên hóa đơn. Văn bản sử dụng cách diễn đạt “không có mã số thuế”, điều này thể hiện rằng pháp luật chấp nhận trường hợp người mua không cung cấp thông tin đó.
Cần hiểu rằng mã số thuế là quyền lợi của người mua. Nếu họ không cung cấp hoặc không yêu cầu ghi nhận, người bán không có thẩm quyền ép buộc. Pháp luật cũng không quy định rằng doanh nghiệp phải từ chối bán hàng nếu cá nhân không cung cấp mã số thuế. Vì vậy, việc cá nhân không cung cấp mã số thuế không làm cho giao dịch trở nên sai phạm.
Đối với căn cước công dân, hiện nay mã định danh cá nhân chưa mặc nhiên đồng nhất với mã số thuế trong mọi trường hợp. Khi hệ thống chưa tích hợp hoàn toàn giữa mã định danh và mã số thuế, việc yêu cầu căn cước công dân cũng không có nhiều ý nghĩa về mặt quản lý thuế. Do đó, không có cơ sở pháp lý bắt buộc doanh nghiệp phải ghi căn cước công dân nếu người mua không cung cấp.
Trong trường hợp này, doanh nghiệp vẫn phải ghi đầy đủ các thông tin bắt buộc khác như tên người mua và địa chỉ. Đây là những thông tin tối thiểu cần có trên hóa đơn. Còn mã số thuế, nếu cá nhân không có hoặc không cung cấp, có thể để trống theo đúng tinh thần quy định hiện hành.
Tóm lại, nếu công ty bán hạt nhựa cho cá nhân, người mua không cung cấp mã số thuế hoặc căn cước công dân, thì việc xuất hóa đơn chỉ ghi tên và địa chỉ người mua, bỏ trống mã số thuế là phù hợp với quy định. Không có quy định nào yêu cầu doanh nghiệp phải dừng giao dịch vì lý do người mua không cung cấp thông tin thuế.